وبلاگ

در این قسمت میتوانید آخرین مطالب ما و آمورزش ها کلینیک توانبخشی ارغوان را مطالعه نمایید
-در-آپراکس.jpg

22 ژوئن, 2020 گفتاردرمانی0
گفتاردرمانی در آپراکس

نقش گفتاردرمانی در درمان آپراکسی گفتار

امروز میخواهیم به مبحثی بپردازیم که بیشتر ما در جامعه خود با آن سرو کار داشته ایم ولی شاید چون با دلایل آن آشنایی نداریم به درک درستی از این مشکل در فرزندانمان و یا اطرافیان خود نرسیدیم . این گونه معظلات به عنوان نواقصی تبدیل شدند که شخصیت این افراد را به چالش می کشند. در این مطلب به گفتگو با دکتر ایوب شنگه متخصص گفتاردرمانی می پردازیم و ایشان یکی از این مشکلات را که به آپراکسی معروف است برایمان روانکاوی میکنند .

آپراکسی چیست ؟
آپراکسی عبارت است از ناتوانی در اجرای هدفمند اعمال فراگرفته شده با وجود میل باطنی و برخورداری از توان جسمانی برای انجام آن ها.


علت شناسی :
پژوهشگران معتقدند این بیماری در اثر ضایعه در آن دسته از مسیرهای عصبی رخ می دهد که حافظه الگو های حرکتی فراگیری شده را در خود نگه می دارد.


اختلال های گفتاری و زبانی :
1- ایجاد تقلید های کور کورانه شنیداری یا دیداری هنگام تلاش برای تولید یک صوت و یا بیان یک واژه هدفمند.
2- الگو های خطای تولید صوت که دارای مشخصه مراحل اولیه رشد گفتاری هستند.
3- الگو های خطای آوایی دیگر که جزو مراحل اولیه رشد گفتار نیستند مانند اختلال هایی آوایی در ساختار هجا یا هماهنگی در مجرای صوتی و مشکلات دائمی با عبارت های جدید و پیچیده.
4- خطاهای ناپایدار
5- جایگزینی آواها شایع تر از خرابگویی یا حذف عبارت هاست.
6- خطا در تولید مصوت ها
7- خطا در ایجاد واکداری
8- اختلال در جمله سازی
9- اختلال در کنترل سطح بلندی گفتار
10- ممکن است مرتبا از سطح پرخیشومی و کم خیشومی تغییر کند
11- پیشرفت کند هنگام درمان
12-آپراکسی ممکن است با اختلال فلجی گفتار همراه باشد.


اختلال های همراه :
◀ممکن است مهارت های بازی در آن ها تکامل نیافته باشد
◀مشکلاتی در امر یادگیری قواعد کلی مربوط به فعالیت های حرکتی داشته باشد.
◀مشکلاتی در استفاده از نشانه های ادراکی
◀ اختلال در حل مساله داشته باشد
◀ ممکن است دچار کاهش اعتماد به نفس گردد
◀مشکلاتی در برنامه ریزی حرکتی
◀مشکلاتی در زمینه سازماندهی و بهره گیری از اطلاعات حاصل از حواس پنج گانه


نتایج مطالعات جدید :
کودکان 5 تا 7 ساله دچار آپراکسی رشدی گفتار در مقایسه با گروه شاهد دارای رشد طبیعی, ناتوانی چشمگیری را در تلفظ کلمه های هم قافیه و یا شناسایی آنها دارند.
همچنین کودکان دمار آپراکسی رشدی گفتار ، در مقایسه با گروهی از کودکان طبیعی از قدرت و استقامت کمتر عضله زبان در آزمون های استفاده از ابزار عینی برخوردار بوده اند.



«خاله سلبال مسکيمو ديدي؟ بابام خليده!» با تعجب گفتم: «آرتين چي گفتي؟ متوجه نشدم.» آرتين حدودا 3 سال و نيمه است اما گفتارش واضح نيست و بيشتر مواقع مادرش مجبور است صحبت‌هاي او را براي اطرافيان ترجمه کند و گفت درباره شلوار جديدش حرف مي‌زند به مادرش گفتم شايد بد نباشد او را نزد گفتاردرمانگر بفرستد… آيا واقعا نيازي به گفتاردرماني براي کودکي در اين سن نيست؟ نبايد نگران فرداي آرتين و بچه‌هايي مثل او و مدرسه رفتنشان بود؟ با خانم دکتر يادگاري، آسيب‌شناس گفتار و زبان در اين باره صحبت کرديم.
کدام کودکان به گفتاردرماني نياز دارند؟
کودک يک ساله گفتار را به‌صورت تک‌کلمه شروع مي‌کند. وقتي سنش به يک سال و نيم مي‌رسد، تعداد کلمات افزايش مي‌يابد و در 2 سالگي مي‌تواند جمله‌هاي 2 کلمه‌اي بگويد. به‌تدريج دامنه کلمات و جمله‌ها و گفتار پيوسته کودک کامل‌تر مي‌شود. هر کودکي رشد زبان را مثل ساير توانايي‌هاي رشدي- حرکتي در سن مشخصي پشت سر مي‌گذارد و همان‌طور که مثال زدم، در هر مرحله نشانه‌هايي از رشد زبان بروز مي‌کند. توجه به اين نشانه‌ها مشخص مي‌کند کودک تاخير گفتاري دارد يا نه. مثلا اگر در 2 سالگي هنوز کودکي قادر به بيان تک‌‌کلمه نيست، بايد والدين به گفتاردرمانگر مراجعه کنند.
يعني فقط داشتن گفتار مهم است؟ قابل‌فهم نبودن کلماتي که کودک مي‌گويد به گفتاردرماني نياز ندارد؟
همزمان با رشد زبان، صداهاي توليدشده در گفتار هم دقيق‌تر و مفهومي‌تر مي‌شوند. «م»، «ب» و «د» جزو صداهايي هستند که زودتر ظاهر مي‌شوند و صداهايي مثل «ک» و «گ» و «س» و «ز» ديرتر ظاهر مي‌شوند و آخرين صدا، «ر» هست. رشد اين صداها نيز بايد مورد توجه قرار گيرد. برخي کودکان صداها را به وضوح بيان نمي‌کنند و گفتار نامفهومي دارند. متاسفانه زماني والدين به اين موضوع دقت مي‌کنند که فرزندشان وارد پيش‌دبستاني شده و اولياي مدرسه متوجه مشکل گفتاري کودک مي‌شوند. اين تاخير و بي‌توجهي در تحصيل کودک مشکل‌آفرين خواهد شد.
اگر به دلايلي سن طلايي درمان گفتار گذشت، ديگر اصلاح‌شدني نيست؟
حتي در بزرگسالاني که مشکلاتي در گفتار و زبان دارند، امکان معالجه وجود دارد اما درمان به مراتب سخت‌تر است چون عادت‌هاي غلط گفتاري به حدي در زبان نفوذ کرده که فرد قادر به ترک آنها نيست.
آيا بيماري‌هاي خاصي وجود دارد که به واسطه ابتلا به آنها کودک دچار تاخير گفتاري شود؟
در برخي شرايط خاص مثلا در کودکاني که نارس متولد مي‌شوند، تاخير گفتار و زبان قابل‌پيش‌بيني است و تمهيداتي وجود دارد که گفتاردرماني از طريق لمس درماني و تقويت مهارت‌هاي مربوط به تغذيه به ايجاد مهارت‌هاي دهاني ـ حرکتي از همان سنين پايين کمک کند. نشانگان‌هاي ژنتيکي خاصي هم مثل نشانگان داون يا نشانگان‌هايي که باعث عقب‌ماندگي‌هاي ذهني و تاخيرهاي رواني-حرکتي يا شناختي مي‌شود، وجود دارد که کودک با آن متولد مي‌شود و مشکلات گفتاري در اين کودکان قابل پيش‌بيني است. اما در برخي موارد تاخير و آسيب‌هاي کلامي بدون علت است و کودک در ساير حيطه‌هاي شناختي و هوشي بدون مشکل است حتي شنوايي سالمي دارد اما در اداي کلمات و جمله‌ها به مشکل برمي‌خورد. در اين شرايط مراجعه به گفتاردرمانگر و توجه به برخي تمهيدات به رشد زبان کمک مي‌کند.
آيا مي‌توان گفت تاخير کلامي در هر شرايطي نگران‌کننده است؟
تاخير در رشد زبان اگر درحد چند ماه باشد، نگران‌کننده نيست يعني اگر کودکي تمام مهارت‌‌هاي حرکتي-شناختي را داشته و شنوايي‌اش ايرادي نداشته باشد، ارتباط چشمي خوبي برقرار ‌کند و مفاهيم را با رفتارش برساند و ارتباط اجتماعي خوبي داشته باشد، تاخير چند ماهه کلامي نگران‌کننده نيست اما اين کودکان هم بايد تا قبل از 3 سالگي به لحاظ گفتاري راه بيفتند. با اين حال مشاوره با گفتاردرمانگر براي تشخيص موارد نگران‌کننده توصيه مي‌شود. مثلا به‌خصوص براي لکنت زبان به مشاوره نياز است.
درمان را نيمه کاره رها نکنيد
آقای گلريز، کارشناس ارشد آسيب‌شناسي گفتار و زبان
معمولا کودکاني كه به‌دليل اختلال‌هاي گفتار و زبان همراه والد يا والدين براي اولين بار در کلينيک حضور پيدا مي‌کنند، ارزيابي‌ مي‌شوند و قرار جلسات منظم هفتگي براي آنها تعيين خواهد شد. ممکن است والدين در جلسه حضور داشته باشند يا خارج از اتاق درمان منتظر بمانند. معمولا بعد از هر جلسه، گفتاردرمانگر توصيه‌هاي لازم در مورد تمرين‌ها را به والدين مي‌دهد و آنها در طول هفته بايد سعي کنند تمرين‌ها را در منزل انجام دهند تا يادگيري در محيط واقعي زندگي انجام شود و کودک آنچه مي‌آموزد به محيط‌هاي روزمره زندگي تعميم دهد.
متاسفانه برخي از والدين بعد از مراجعه اول يا گذراندن چند جلسه گمان مي‌کنند نيازي به ادامه درمان نيست و خودشان مي‌توانند درمان را انجام دهند اما اين باور کاملا نادرست است. والدين به تنهايي و بدون مشاوره آسيب‌شناس گفتار و زبان قطعا نخواهند توانست آموزش‌هاي لازم را براي کودک خود انجام دهند. آسيب‌شناس گفتار و زبان در طول پروسه درمان هم نقش درمانگر و هم نقش هدايت‌گر والدين را انجام مي‌دهد و موثرترين نتايج درماني از همکاري سه عنصر اصلي درمان يعني مراجع، درمانگر و والدين به‌دست خواهدآمد.
 
منبع:salamatnews.com



15 سپتامبر, 2018 گفتاردرمانیوبلاگ0
چگونه می‌توانید هنگام مراجعه به گفتاردرمانی، در تشخیص صحیح‌تر و سریع‌تر مشکل خود یا فرزندتان به درمانگر کمک کنید؟ مواردی که در زیر آمده است علاوه بر ضروری بودن در روند تشخیص، تصویر دقیق‌تری را از مشکل موجود به گفتاردرمانگر ارائه می‌کند.
  • دقت و صداقت در ارائه اطلاعات و پاسخ به سوالات درمانگر

    به جرات می‌توان گفت که مهمترین بخش در ارزیابی و مصاحبه، دادن اطلاعات دقیق و صحیح به درمانگر است. متاسفانه برخی از مراجعان مشکل خود و یا همراه خود را یا بزرگتر از حد واقعی آن گزارش می‌کنند و یا آن را دست کم می‌گیرند و یا هنوز قائل به وجود مشکل و ضرورت رسیدگی به آن نیستند. این جهت‌گیری‌های فکری باعث سهل‌انگاری و عدم دقت در ارائه اطلاعات صحیح می‌شود.
    اطلاعاتی که والدین بهتر است بدانند. ‌

    ۱. وضعیت سلامت عمومی (جسمی و روانی) و بهداشتی مادر قبل، حین و بعد از تولد (اعم از کلیه درمان‌ها و داروهای مصرفی)
    ۲. وضعیت سلامت عمومی کودک قبل، حین و بعد از تولد (روش زایمان، وزن و اندازه نوزاد، روند زایمان و…)
    ۳. سن تقریبی رشد مهارت‌های حرکتی (گردن گرفتن، نشستن، چهاردست و پا راه رفتن و ایستادن)
    ۴. سن تقریبی رشد مهارت‌های گفتار و زبان (سن قان و قون اولیه، سن اولین کلمات، سن عبارت‌های ساده (مانند “مامان آب” و …) و سن اولین جملات “آب بده”
    ۵. تاریخچه پزشکی کامل کودک (اعم از تمام بیماری‌های کودک، درمان‌ها و داروهای مصرفی، جراحی‌ها و…)
    ۶. تاریخچه کامل توانبخشی (اگر داشته است) مانند نوع و طول دوره درمان
    ۷. نحوه رشد و وضعیت کنونی رفتار‌های ارتباطی (بازی با بچه ها و بزرگسالان، نحوه تعامل با دیگران) رشد مهارت‌های پیش کلامی
    ۸. برنامه کلی و روزانه زندگی کودک
    ۹. میزان و کیفیت خواب (زمان و طول خواب)
    ۱۰. تغذیه و کیفیت آن (مشکلات جویدن و بلع و …)
    ۱۱. ترجیحات فردی کودک (چیزهایی که علاقه دارد یا ندارد اعم از بازی، فعالیت، شخصیت، غذا و …)
    ۱۲. وضعیت کلی بهداشت و عملکرد دهان و دندان

  • تهیه نمونه گفتار از کودک یا به صورت فیلم یا به صورت صوتی و یا به صورت نوشته

    تهیه نمونه گفتار یکی از ارزشمندترین کارهایی است که والدین باید قبل از مراجعه که گفتاردرمانی انجام دهند. بهترین نونه گفتارها دارای ویژگی‌های زیر هستند.
    ۱. نمونه گفتار بهتر است در وضعیت‌های ارتباطی متنوع گرفته شود.
    ۲. بهتر است حداقل در سه مکان متفاوت گرفته شود.
    ۳. حداقل ۸-۱۰ دقیقه باشد.
    ۵. دارای حداقل ۳۰۰ تا ۵۰۰ کلمه باشد که کودک صحبت کرده است.
    ۶, بهتر است در حالت‌های مکالمه و یا تعریف داستان، خاطره و یا اتفاقات روزمره باشد. بگذارید بیشتر کودک صحبت کند. سعی کنید سوالات باز بپرسید و کودک را درگیر بازی‌های کلامی کنید. با سوالات بسته کودک را سوال پیچ نکنید.
    ۷. در نهایت سعی شود در ارتباط با بزرگسال و هم‌ سن و سالان خود کودک تهیه شود.
    ۸. در حالت نوشته سعی کنید هر آنچه را که کودک می‌گوید بنویسید و گفتار او را تصحیح نکنید.

  • تهیه فیلم از رفتارهای اجتماعی و فردی کودک در موقعیت‌های روزمره

    فیلم‌ها کوتاه و متنوع باشند (در حد ۵ دقیقه) و در موقعیت‌های عادی و متنوع (مانند حین غذا خوردن، حین بازی و تعامل با دیگران) گرفته شوند